Blog o bankomatach

Dziś zajmiemy się pojęciem limitu dziennych wypłat z bankomatu. To nic innego jak maksymalna kwota, jaką możemy wypłacić w ciągu dnia z danego bankomatu. Zdarza się czasem, że potrzebujemy wypłacić większą sumę pieniędzy, ale właśnie z powodu limitu okazuje się to niemożliwe.
Od czego uzależniony jest limit wypłat? Oczywiście głównym kryterium jest rodzaj karty płatniczej, czyli czy jest to karta kredytowa, debetowa czy jeszcze inna. Kolejnym kryterium jest status karty, która może być np. jeśli chodzi o karty kredytowe złota lub srebrna. Równie istotne jest  dla kogo karta została wydana (np. czy dla firmy, czy dla studenta).
Limit na kartach bankomatowych wydawanych do konta osobistepo powinien  być równy sumie zgromadzonej na koncie. Ale oczywiście w różnych bankach ten limit wygląda różnie.
Często ów limit możemy ustalić sami. Pamiętajmy o tym. Ustalenie niższego limitu wypłaty w bankomacie jest zabezpieczeniem w razie chociażby kradzieży czy skopiowania karty. Pamiętajmy również o bardzo wysokiej prowizji nakładanej przez banki w razie wypłaty gotówki w bankomacie z karty kredytowej.

Nie wszyscy zdajemy sobie sprawę, że tak prosta, a czasem nawet intuicyjna czynność, jaką jest sprawdzenie salda w bankomacie przy wypłacie gotówki wiąże się z dodatkową opłatą.
Klienci mBanku, Euro Banku oraz Multibanku płacą za sprawdzenie salda w internecie 1 zł. W Lukas Banku za tego typu usługę płaci się 1,2 zł. Millenium natomiast pobiera opłatę za potwierdzenie salda na wydruku, co kosztuje 0,50 zł. Jeśli klient tego banku zechce sprawdzić swoje saldo w bankomacie obecego banku zapłaci za tę usługę aż 2 zł.
Pod tym względem najlepiej wypadają takie banki jak: Bank Pocztowy, Citibank Handlowy, Getin Bank, Kredyt Bank, Nordea Banku i Raiffeisen Bank. Ich klienci nie zapłacą ani złotówki za sprawdzenie salda niezależnie od tego, czy jest to bankomat ich banku czy innego.
Zanim więc kolejny raz staniemy przed bankomatem naciskając według instrukcji wyświetlającej się na ekranie kolejne przyciski zastanówmy się chwilę, czy informacja o saldzie naszego konta rzeczywiście jest nam niezbędna. Być może do tej pory nawet nie zdawaliśmy sobie sprawy, że płacimy za tę informację.

Nadszedł czas wakacji. Wielu z nas planuje spędzić je za granicą. Warto przed wyjazdem zasięgnąć informacji, ile kosztować nas będzie wypłata gotówki z bankomatu za granicą. Oczywiście uzależnione to jest od banku, w którym mamy konto.
Kilka banków przygotowało ciekawą ofertę promocyjną polegającą na niepobieraniu prowizji od wypłaty pieniędzy w bankomatach poza granicami Polski. Banki te to Alior Bank, mBank i Bank Pocztowy, przy czym w tym ostatnim oferta ta trwa do końca 2009 r. Niektóre banki nie pobierają opłat za wypłaty w bankomatach należących do tej samej grupy kapitałowej: Citibank, Deutsche Bank, BZ WBK, Nordea Bank Polska i Pekao. W pozostałych przypadkach należy liczyć się z naliczeniem prowizji, a wypłacona kwota przeliczana jest na złote według bankowego kursu walut, zwykle wyższego niż ten obowiązujący w kantorach. Wypłata w walucie innej niż euro czy dolar może się wiązać z dodatkową prowizją (ok. 2%).
Bez wątpienia jednak bezpieczniejszym rozwiązaniem jest zabranie ze sobą na wakacje karty płatniczej niż gotówki. Jednak jak widzimy w przypadku niektórych banków trzeba liczyć się z naliczeniem prowizji.

Już od połowy czerwca w 11 nadmorskich miejscowościach pojawią się sezonowe bankomaty uruchomione przez Bankomat 24/Euronet Sp. z o.o. Ta ciekawa inicjatywa wiąże się przede wszystkim z tym, że w miejscowościach tych w okresie letnim wypoczywa naprawdę wielu turystów, a większość sklepów, stoisk z pamiątkami oraz lokali gastronomicznych nie honoruje płatności kartą. Jest to więc  wielkie udogodnienie dla wypoczywających tu turystów.
Sezonowe bankomaty pojawią się w Jastrzębiej Górze, Jastarni, Łebie, Krynicy Morskiej, Niechorzu, Pobierowie, Dzwirzynie oraz Darłówku Zachodnim. Jak we wszystkich bankomatach Euronetu wypłata gotówki nie będzie obciążona żadnymi opłatami. Euronet zapewnia, że sezonowe bankomaty będą objęte tymi samymi zasadami bezpieczeństwa oraz uzupełniania gotówką, jak wszystkie pozostałe bankomaty tej sieci.
Tego typu inicjatywa wpływa oczywiście również na prestiż miejscowości, do której tym chętniej przybywają na wypoczynek wakacyjny turyści.
Euronet wciąż się więc rozwija, zapowiada powiększenie sieci bankomatów o kolejne 300-400 maszyn rocznie.

Dość niedawno na polskim rynku zadebiutował nowy bank, którego oferta była skierowana zarówno do klientów indywidualnych jak i do firm. Jego pojawienie się wzbudziło wiele zamieszania. Najwięcej jednak kontrowersji narosło wobec bardzo specyficznego oprocentowania jakie oferuje ten bank.

W ofercie banku znajdujemy nowe na polskim rynku oprocentowanie przy tzw. lokacie nocnej. W reklamach bank oferuje przy tej lokacie 11 – procentowe oprocentowanie. Ile jednak wynosi realne oprocentowanie. Po pierwsze jest to jak sama nazwa wskazuje lokata nocna, a więc kapitał pracuje tylko i wyłącznie przez 12 godzin na dobę. Po drugie pracuje tylko połowa kapitału. Więc tak naprawdę z 11 proc. otrzymujemy 2,75 proc.

Co wieczór połowa środków jakie posiadamy na rachunku bankowym jest blokowana. To właśnie od tej połowy są naliczane odsetki. Następnie rano środki te są odblokowywane. Jest to bardzo specyficzne rozwiązanie niespotykane jeszcze na naszym rynku.

Jednak taki zabieg ma na celu uniknięcie tzw. podatku Belki płaconego od oszczędności. Wynosi on 19 proc. od zysków z lokat. Odsetki z lokaty nocnej wypłacane są codziennie, a więc i podatek jest odprowadzany każdego dnia. Jeżeli nie przekroczy on 0,49 zł zaokrągla się go do 0. W ten sposób można uniknąć tego podatku. Wartością graniczną jaką możemy przechowywać na rachunku bankowym jest 16 500 zł. Powyżej tej kwoty będziemy musieli zapłacić podatek od dochodów kapitałowych.

Lokata nocna reklamowana przez Alior Bank jest także poza chwytem reklamowym ciekawym sposobem na uniknięcie podatku Belki.

Po raz pierwszy w Polsce pojawiły się w 1999 roku. Zostały wprowadzone przez Visa. Mowa tu o nowoczesnych kartach chipowych mających za zadanie zastąpić stare i mniej bezpieczne kart z paskami magnetycznymi.

Zwiększenie bezpieczeństwa

Podstawową wadą kart z paskami magnetycznymi jest to, że złodzieje mogą bardzo łatwo skopiować dane zapisane na nich. Ten rodzaj przestępczości nazywamy skimmingiem. Dane dotyczące właściciela w przypadku kart chipowych zapisane są pamięci karty. Powoduje to, że sklonowanie takiej karty jest wręcz niemożliwe. Obecnie na całym świecie skimming staje się prawdziwą plagą. Rośnie liczba bankomatów co powoduje, że rzadziej są one kontrolowane przez odpowiednie służby. Użytkownicy w czasie wypłat też nie zwracają uwagi na urządzenia skanujące karty zamontowane przez złodziei.

Tylko z kodem PIN

Dodatkową zaletą posiadania karty chipowej jest to, że nie można wykonać przy jej pomocy transakcji składając tylko podpis. Przy użyciu tego typu kart zawsze wymagana jest autoryzacja przy pomocy kodu PIN. Powoduje to, że dla złodzieja karty chipowe bez znajomości kodu PIN są bezwartościowe.

Trwałość

Karty chipowe są o wiele bardziej trwałe niż ich magnetyczne odpowiedniki. Producenci szacują, że ich żywotność może dochodzić do 10 lat, podczas gdy karty magnetyczne mogą funkcjonować trzykrotnie krócej. W dłuższym okresie zmniejsza to koszty ponoszone przez banki i klientów – rzadsza wymiana kart.

Weryfikacja

Kolejną zaletą kart chipowych jest ich weryfikacja każdorazowo przy pomocy terminalu.
Widzimy zatem, że karty te posiadają wiele zalet. Czy mają więc wady?
Po pierwsze koszt wytworzenia takiej karty jest dużo wyższy. Posiadają one takie podzespoły jak procesor i pamięć, które nie są tanie w produkcji.

W przypadku zagubienia lub kradzieży takiej karty nie ma możliwości szybkiego jej zastrzeżenia. Bezpieczeństwo naszych pieniędzy polega tylko i wyłącznie na tym czy ktoś zna nasz kod PIN. Złodziej mając kartę chipową i jej kod PIN może dowolnie dysponować naszymi pieniędzmi. Tu pojawia się problem bezpiecznego wpisywania kodu w terminalu. Ile razy zdarzyło się, że osoby stojące w kolejce czy nawet sam sprzedawca mają możliwość podglądnięcia tego co wpisujemy na PINpadzie. W regulaminach banków, które są częścią umowy znajdują się zapisy mówiące, że operacje dokonane po pozytywnym wklepaniu kodu PIN nie podlegają reklamacji. Podpisując umowę zgadzamy się z tym zapisem, więc w przypadku, gdy zgubimy kartę lub ktoś nam ją ukradnie i zna nasz PIN tracimy bezpowrotnie nasze pieniądze.

Na pewno kart chipowe posiadają także inne wady jednak przeważają ich zalety. Pewnym jest, że są bezpieczniejsze od kart magnetycznych oraz to, że wkrótce w całości zastąpią karty magnetyczne.

W dzisiejszym wpisie chciałbym opisać sytuacje, które bardzo często się zdarzają; mianowicie niewypłacanie gotówki przez bankomaty. Wbrew pozorom do takich sytuacji dochodzi bardzo często. Co robić w takim przypadku?

Bankomat zatrzymuje nam kartę

Podchodzimy do bankomatu, wkładamy kartę, wpisujemy PIN i kwotę jaką chcemy wypłacić, następnie akceptujemy. Na ekranie wyświetla się komunikat o tym informujący o tym, że nie ma gotówki w bankomacie. Odbieramy kartę i odchodzimy. Po jakimś czasie okazuje się, że nasze konto zostało obciążone. Innym razem może się zdarzyć, że przed pobraniem gotówki rozmyślimy się i anulujemy operację. Często dochodzi także do sytuacji, gdy bankomat zatrzyma kartę. I także wtedy po jakimś czasie okazuje się, że saldo na naszym koncie zostało pomniejszone o kwotę, którą tak naprawdę nie pobraliśmy.
Po zgłoszeniu reklamacji o wciągnięciu karty bank zwykle ją oddaje w krótkim czasie.
Bankomaty wciągają karty z kilku powodów:

• Trzykrotne wpisanie błędnego kodu PIN;
• Uszkodzenia karty;
• Wcześniejszego zastrzeżenia karty;
• Bez powodu.

Zawsze jednak powinniśmy szybko sprawdzić czy przypadkiem operacja, której nie wykonaliśmy nie obciążyła naszego konta. Oraz czy po wciągnięciu naszej karty nie zostały wykonane inne wypłaty gotówki.

Złożenie reklamacji w banku

Co w przypadku, gdy stało się to najgorsze i na zestawieniu operacja, kiedy nie udało nam się pobrać pieniędzy obciążyła nasz rachunek. Po pierwsze powinniśmy jak najszybciej dokonać reklamacji w banku. Teoretycznie po zgłoszeniu reklamacji pracownicy banku powinni nie mieć większych problemów z ustaleniem czy wypłacono gotówkę czy nie. Należy przeliczyć ile pieniędzy jest w urządzeniu i czy ta wartość zgadza się z wydrukiem komputerowym. Wtedy bank powinien anulować operację po czym klient odzyskuje swoje pieniądze. W teorii wszystko jest bardzo proste.

Praktyka

Praktyka pokazuje jednak, że banki bardzo opornie i długo rozpatrują reklamacje. W takim wypadku należy dochodzić swoich racji drogą sądową. Nie jest to oczywiście proste jednak takie sprawy w większości wygrywają klienci. Banki jednak nie chcą przyznać im racji i odwołują się od wyroków.
Światłem nadziei jest to, że coraz więcej klientów decyduje się na skierowanie spraw do sądów. Wielu osobom w mniejszym stopniu chodzi o odzyskanie pieniędzy lecz o udowodnienie swoich racji. Często dochodzi do sytuacji, kiedy klienci są zbywani a na reklamacje brak odpowiedzi.
Miejmy nadzieję, że wzrost liczby skarg spowoduje to, że banki będą wolały przyznać słuszną racje klientom a nie walczyć na drodze sądowej. Stan techniczny bankomatów także powinien ulec poprawie. W momencie zgłoszenia awarii przez klienta takie urządzenie powinno być zawsze wyłączane.

Oczywiście nawet średniozaawansowany użytkownik tego rodzaju środków płatniczych zna odpowiedź na to pytanie. Powinniśmy zastrzec ją. Proste. Czy, aby na pewno?

Gdy zgubiliśmy kartę lub ktoś nam ją ukradł powinniśmy natychmiast zadzwonić do naszego banku. Warto tu zaznaczyć, że każdy bank ma swój numer telefonu pod którym można zgłaszać zagubienia kart. Nie ma jednego numeru telefonu. Najprościej znaleźć taki numer na stronie internetowej naszego banku. Powinniśmy zapisać go i nosić zawsze przy sobie np. w portfelu. W przypadku zagubienia lub kradzieży karty szybko będziemy mogli powiadomić o tym nasz bank. Takie rozwiązanie przydaje się, gdy posiadamy kilka różnych kart. Mamy wówczas w jednym miejscu numery telefonów do naszych banków. W przypadku kradzieży całego portfela możemy… no właśnie nie mamy już kartki z telefonami i nie wiemy pod jaki numer zadzwonić.

Rozwiązaniem takiej sytuacji jest zapisanie numeru do naszego banku w pamięci telefonu.
Oczywiście dużym ułatwieniem dla nas jako klientów byłoby, gdyby istniał JEDEN numer, ławy do zapamiętania, pod którym klienci różnych banków mogliby zgłaszać zagubienia kart płatniczych. Ostatnimi czasy coś ruszyło się w tym temacie. Związek Banków Polskich i Grupa Telekomunikacja Polska chcą uruchomić taki właśnie numer telefonu. Po jego wybraniu klient zostanie przekierowany do banku, w którym posiada kartę. Oby te plany szybko zrealizowano.

Obecnie w naszym kraju znajduje się ponad 600 tys. tych urządzeń, a ich ilość z roku na rok wzrasta. Dziesięć lat temu liczba bankomatów w Polsce wynosiła niewiele ponad 50 tys. codziennie tysiące osób korzysta z tych urządzeń jednak rzadko zastanawiamy się jak jest skonstruowany lub kto pierwszy i kiedy zbudował bankomat. Dziś chciałbym przybliżyć historię bankomatu.

Pierwszy prawdziwy bankomat

O to kto jest wynalazcą bankomatu trwają spory. Większość uważa jednak, że pierwszy bankomat został skonstruowany przez Johna Shepherd-Barron. Pierwszy bankomat pojawił się 27 czerwca 1967 r. w oddziale Barclays Bank w Londynie. Wynalazca przedstawił swoją koncepcję dyrektorowi banku, a ten zapewnił konstruktora, że kupi od niego to urządzenie. Pierwsze bankomaty nie przyjmowały kart płatniczych lecz papierowe druki, w które należało się zaopatrzyć w banku. Rok później do wydawania pieniędzy służyły plastikowe karty. Wynalazca nie mógł opatentować swojego dzieła, ponieważ musiałby ujawnić tajne informacje dotyczące systemu bezpieczeństwa. Szybko więc inne banki zaczęły budować swoje bankomaty.

Protoplasta

W latach 30. ubiegłego wieku w umyśle amerykańskiego wynalazcy, Luthera George’a Simjiana, zrodził się pomysł na budowę urządzenia mającego podobne funkcje co dzisiejszy bankomat. Przekonał on dyrekcję The National City Bank of New York na test jego urządzenia, jednak po półrocznych testach zrezygnowano z jego maszyny twierdząc, ze nie jest potrzebna bankowi. W taki sposób pomysł bankomatu został odłożony ad acta na kilkanaście lat.

Stany Zjednoczone

Pierwszy bankomat za oceanem otwarto 3 września 1969 roku w Nowym Jorku w Chemical Bank, a dokładnie w ścianie budynku banku. Pomysłodawcą tego urządzenia był Don Wetzel – wiceprezes ds. nowych produktów w firmie Docutel. Pod jego przewodnictwem elektryk George Chastain oraz inżynier mechanik Tom Barnes skonstruowali pierwszego „automatycznego kasjera”. Działanie pierwszego bankomatu nie obyło się na początku bez problemów. Konstruktorzy zamontowali bowiem zadaszenie nad urządzeniem. Niestety było ono umieszczone za wysoko i podczas deszczu woda dostała się do środka bankomatu. Urządzenie to nie działało w połączeniu z systemem bankowym, więc by uchronić się przed wypłatą gotówki ponad stan środków na koncie początkowo karty były wydawane tylko najlepszym klientom banku.

Pierwszy bankomat podłączony do sieci informacyjnej powstał w 1973 roku. Banki zaczęły wydawać wszystkim swoim klientom karty, ponieważ nie istniała obawa o przekroczenie debetu.